Wie in België op zoek gaat naar “betaald vrijwilligerswerk”, botst al snel op een misverstand. Echt loon voor vrijwilligerswerk bestaat hier niet: de wet van 3 juli 2005 verbiedt bezoldiging. Wat wél mag, is een kostenvergoeding, forfaitair of reëel. In 2026 ligt het forfaitaire dagbedrag op €44,02 en het jaarbedrag op €1.760,83. Deze gids legt uit wat mag, wat niet, en hoe je als vrijwilliger of vzw-bestuurder correct omgaat met vergoedingen.
In het kort
Echt betaald vrijwilligerswerk bestaat niet in België: de wet van 3 juli 2005 verbiedt loon voor vrijwilligers. Wat wél mag, is een kostenvergoeding, forfaitair tot €44,02 per dag en €1.760,83 per jaar in 2026 (of €3.233,91 voor onder meer sporttrainers en niet-dringend ziekenvervoer), of reëel op basis van bewijsstukken. Combineer beide systemen nooit, behalve voor vervoerskosten tot 2.000 kilometer per jaar, en meld je vrijwilligerswerk vooraf aan RVA, mutualiteit of OCMW als je een uitkering ontvangt.
Bestaat betaald vrijwilligerswerk?
Nee, “betaald vrijwilligerswerk” in de zin van loon bestaat niet in België. De wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers verbiedt bezoldiging: een vrijwilliger mag geen loon, honorarium of ander voordeel krijgen dat lijkt op verloning. Wat wél mag, is een terugbetaling van kosten die je maakt voor de vzw.
De verwarring komt omdat veel mensen “vergoed vrijwilligerswerk” of “betaald vrijwilligerswerk” gebruiken als synoniem voor die kostenvergoeding. Juridisch is er een duidelijk verschil:
- Loon = tegenprestatie voor arbeid, met sociale bijdragen en belasting. Verboden bij vrijwilligerswerk.
- Kostenvergoeding = terugbetaling van gemaakte onkosten (verplaatsing, materiaal, maaltijd). Toegelaten binnen strikte grenzen.
Wie in een vzw actief is en betaald wil worden zoals een werknemer, moet een echte arbeidsovereenkomst krijgen. Zo niet, blijf je vrijwilliger en gelden de plafonds hieronder. Voor duidelijkheid over de rechtsvorm van je organisatie kan je terecht op wat is een vzw.
De forfaitaire vergoeding in 2026 (met tabel)
De forfaitaire kostenvergoeding is een vast bedrag dat je krijgt zonder bewijsstukken voor te leggen. In 2026 bedraagt het maximum €44,02 per dag en €1.760,83 per jaar. Voor een aantal specifieke functies geldt een verhoogd jaarplafond van €3.233,91, terwijl het dagbedrag altijd €44,02 blijft.
Deze bedragen worden jaarlijks geïndexeerd. Bron: vlaanderenvrijwilligt.be, cijfers 2026.
| Categorie | Maximum per dag | Maximum per jaar |
|---|---|---|
| Standaard vrijwilliger | €44,02 | €1.760,83 |
| Sporttrainer, scheidsrechter, jurylid, terreinverzorger | €44,02 | €3.233,91 |
| Nachtoppas bij hulpbehoevenden | €44,02 | €3.233,91 |
| Niet-dringend liggend ziekenvervoer | €44,02 | €3.233,91 |
Belangrijk om te weten:
- Het forfait dekt alle kosten samen: verplaatsing, materiaal, telefoon, maaltijd.
- Je hoeft geen bonnetjes of tickets voor te leggen.
- De vzw betaalt het bedrag uit, maar moet het correct registreren.
- Werk je voor meerdere vzw’s, dan tellen alle vergoedingen samen tegen hetzelfde jaarplafond.
- Wie het plafond overschrijdt (zelfs met €1), ziet in principe alle vergoedingen belastbaar worden.
Vrijwilligers in de sport- en recreatiesector horen vaak bij de categorie met het verhoogde jaarplafond. Denk aan trainers bij lokale voetbal- of turnclubs.
Reële onkostenvergoeding
Naast het forfait bestaat er ook de reële kostenvergoeding. Daarbij krijg je exact terugbetaald wat je bewezen hebt uitgegeven, op basis van bonnetjes, tickets en facturen. Er is geen plafond, maar er is één ijzeren regel: je mag reële en forfaitaire vergoedingen niet combineren binnen hetzelfde jaar bij dezelfde organisatie.
De uitzondering: vervoerskosten
Er is één belangrijke uitzondering op het combinatieverbod. Vervoerskosten mag je reëel terugbetaald krijgen bovenop het forfait, tot maximaal 2.000 kilometer per jaar per vrijwilliger. De kilometervergoeding volgt het tarief voor federale ambtenaren, dat elk jaar wordt aangepast.
Wanneer kies je voor reële vergoeding?
- Je maakt hoge, aantoonbare kosten (bijvoorbeeld materiaal, opleidingen, verre verplaatsingen).
- Je wil transparant zijn over exact wat je uitgeeft.
- Je vzw heeft een strak boekhoudkundig systeem met bonbewijzen.
Wanneer kies je voor het forfait?
- Je kosten zijn moeilijk te bewijzen of variëren sterk.
- Je wil administratieve rompslomp vermijden.
- De vzw wil een eenvoudige, uniforme regeling voor alle vrijwilligers.
De vzw legt de keuze vast in een vrijwilligersreglement of afsprakennota, en past die consequent toe.
Vergoeding combineren met een uitkering
Wie een uitkering ontvangt en vrijwilligerswerk wil doen, moet dit vooraf melden aan de bevoegde instantie. Voor werklozen is dat de RVA (Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening), voor arbeidsongeschikten de mutualiteit, en voor leefloners het OCMW. Zonder voorafgaande melding riskeer je terugvordering van de uitkering.
Werklozen (RVA)
Werklozen vullen formulier C45B in en dienen dat in bij de RVA vóór de start van het vrijwilligerswerk. De RVA heeft 14 dagen om te reageren. Antwoordt de RVA niet, dan geldt stilzwijgende toestemming. Vrijwilligerswerk mag je zoektocht naar werk niet in de weg staan.
Ziekte- of invaliditeitsuitkering
Wie een uitkering van de mutualiteit ontvangt, vraagt vooraf toelating aan de adviserend arts. Die beoordeelt of het vrijwilligerswerk verenigbaar is met je gezondheidstoestand.
Leefloon (OCMW)
Leefloners melden vrijwilligerswerk aan hun maatschappelijk werker bij het OCMW. Reële vergoedingen (bonbewijzen) worden meestal niet aangerekend, forfaitaire vergoedingen soms wel. Vraag dit altijd na bij je dossierbeheerder.
Pensioen
Gepensioneerden mogen onbeperkt vrijwilligerswerk doen. De forfaitaire kostenvergoeding wordt niet als beroepsinkomen beschouwd en heeft geen invloed op je pensioen.
Vrijwilligerswerk of verenigingswerk: het verschil
Vrijwilligerswerk en verenigingswerk zijn twee verschillende statuten. Vrijwilligerswerk valt onder de wet van 3 juli 2005 en kent alleen kostenvergoedingen. Verenigingswerk is een apart, betaald statuut dat sinds 2022 opnieuw bestaat voor specifieke sectoren, met eigen fiscale regels en uurlonen. Verwar ze niet.
Verenigingswerk is een beperkte vorm van bijverdienen, voorbehouden aan de sportsector en de socioculturele sector. Kort samengevat:
| Kenmerk | Vrijwilligerswerk | Verenigingswerk |
|---|---|---|
| Statuut | Wet 3 juli 2005 | Aparte wet, sinds 2022 |
| Bezoldiging | Geen loon, enkel kostenvergoeding | Uurvergoeding toegelaten |
| Belasting | Vrijgesteld binnen plafonds | Solidariteitsbijdrage en fiscaal tarief |
| Sectoren | Alle vzw’s en verenigingen | Enkel sport en sociocultureel |
| Aangifte | Enkel bij overschrijding plafond | Verplichte aangifte via Bijklussen.be |
Verenigingswerk heeft strikte voorwaarden: maximum aantal uren per kwartaal, verplichte aangifte, en de vrijwilliger moet al een hoofdstatuut hebben (werknemer, zelfstandige, gepensioneerde). Voor de meeste vzw’s blijft klassiek vrijwilligerswerk met kostenvergoeding de eenvoudigste piste.
Voor vzw’s: zo vergoed je correct
Een vzw die vrijwilligers vergoedt, moet dit administratief goed regelen. Kies één systeem (forfait of reëel) per vrijwilliger per jaar, leg de afspraken schriftelijk vast, en hou een register bij van uitbetalingen. Zo vermijd je fiscale problemen en discussies achteraf.
Checklist voor het bestuur
- Stel een vrijwilligersreglement of afsprakennota op. Vermeld het doel van de vzw, de taken van de vrijwilliger, de verzekering en de vergoedingsregeling.
- Sluit een vrijwilligersverzekering af. De vzw is wettelijk aansprakelijk voor schade veroorzaakt door vrijwilligers in de uitoefening van hun taak.
- Kies één vergoedingssysteem per vrijwilliger per jaar. Forfait of reëel, niet allebei (behalve vervoerskosten tot 2.000 km).
- Hou een register bij. Noteer voor elke vrijwilliger: naam, functie, uitbetaalde bedragen, datums.
- Bewaar bewijsstukken. Bij reële vergoedingen: bonnetjes en facturen. Bij het forfait: aanwezigheidslijsten.
- Waarschuw vrijwilligers over meerdere vzw’s. De jaarplafonds gelden per persoon over álle vzw’s samen.
- Communiceer duidelijk over uitkeringen. Wijs vrijwilligers die een uitkering ontvangen op de meldingsplicht.
Voorbeelden uit de praktijk
Grote organisaties zoals Rode Kruis Vlaanderen vzw (Mechelen), Natuurpunt vzw (Mechelen) en Scouts en Gidsen Vlaanderen vzw werken met duizenden vrijwilligers en hebben strakke reglementen. Kleinere lokale vzw’s, bijvoorbeeld in de rubriek welzijn en sociaal of bij ouderenverenigingen, kunnen inspiratie halen bij deze grote spelers.
Ben je op zoek naar een organisatie die vrijwilligers zoekt in je buurt? Bekijk het volledige overzicht van vzw’s in België of neem een kijkje bij vrijwilligerswerk in Antwerpen.
Waar vrijwilligers hun opportuniteit vinden
Vrijwilligers vinden vacatures op verschillende manieren:
- Regionale vrijwilligerscentrales (bv. Vlaanderen Vrijwilligt, PlusPunt).
- Websites van individuele vzw’s.
- Gemeentelijke seniorenraden en jeugdraden.
- Online gidsen zoals vzwgids.be, gesorteerd per regio en rubriek.
- Mond-tot-mondreclame binnen bestaande verenigingen.
Kies bij voorkeur een vzw waarvan het maatschappelijk doel je aanspreekt. Vrijwilligerswerk is mensenwerk, en engagement houd je makkelijker vol als de inhoud klikt.
Veelgestelde vragen
Kan ik echt geld verdienen met vrijwilligerswerk in België?
Niet in de zin van loon. De wet van 3 juli 2005 verbiedt bezoldiging voor vrijwilligers. Wat wél kan, is een kostenvergoeding tot €44,02 per dag en €1.760,83 per jaar (forfait 2026). Wie een echt inkomen zoekt, kiest voor een arbeidsovereenkomst, verenigingswerk in sport en sociocultureel, of zelfstandig werk.
Wat gebeurt er als ik het jaarplafond overschrijd?
Bij overschrijding van €1.760,83 (of €3.233,91 voor specifieke functies) wordt in principe je volledige vergoeding belastbaar als beroepsinkomen. De vzw is dan verplicht om een fiscale fiche op te maken. Hou je uitbetalingen daarom goed bij, zeker als je bij meerdere vzw’s actief bent, want de plafonds tellen samen.
Mag ik kosten voor materiaal apart declareren bovenop het forfait?
Nee, dat mag niet. Het forfait dekt alle kosten samen, inclusief materiaal, telefoon en maaltijd. De enige uitzondering zijn vervoerskosten: die mag je reëel bijkomend laten terugbetalen tot maximaal 2.000 kilometer per jaar. Voor alle andere kosten kies je op voorhand: of forfait, of reële vergoeding met bewijsstukken.
Kunnen studenten vrijwilligerswerk doen en een vergoeding krijgen?
Ja. Studenten (vanaf 16 jaar, en 15 jaar mits akkoord ouders) mogen vrijwilligerswerk doen en een kostenvergoeding ontvangen. Dat heeft geen impact op de kinderbijslag of het fiscaal statuut van hun ouders. Wel opletten: als een student ook een studentenjob doet, blijven de plafonds voor vrijwilligerswerk apart gelden.
Moet ik als vrijwilliger belasting betalen op de vergoeding?
Neen, zolang je binnen het jaarplafond blijft (€1.760,83 of €3.233,91 in 2026), is de forfaitaire vergoeding volledig vrijgesteld van belasting en socialezekerheidsbijdragen. Je moet niets aangeven in je belastingaangifte. Overschrijd je het plafond, dan wordt alles belastbaar en moet de vzw een fiscale fiche opmaken.
Kan ik vrijwilligerswerk doen als ik werkloos ben?
Ja, maar je moet het vooraf melden aan de RVA via formulier C45B. De RVA heeft 14 dagen om te reageren, daarna geldt stilzwijgende toestemming. Vrijwilligerswerk mag je beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt niet in het gedrang brengen. De kostenvergoeding heeft geen impact op je werkloosheidsuitkering zolang je binnen de plafonds blijft.
Wat is het verschil tussen vrijwilligerswerk en verenigingswerk?
Vrijwilligerswerk (wet 3 juli 2005) is onbezoldigd, met alleen kostenvergoedingen. Verenigingswerk is een betaald bijverdienstatuut dat sinds 2022 opnieuw bestaat, maar enkel voor de sport- en socioculturele sector. Het kent een uurvergoeding, een solidariteitsbijdrage en verplichte aangifte. Voor de meeste vzw’s blijft klassiek vrijwilligerswerk met kostenvergoeding de eenvoudigste keuze.
Waar vind ik betaald vrijwilligerswerk in mijn buurt?
Kijk op regionale vrijwilligerscentrales, gemeentelijke websites en online gidsen. Op vzwgids.be vind je vzw’s per regio en per rubriek. Denk aan Antwerpen, Oost-Vlaanderen, Limburg of thema’s zoals gezondheid en zorg. Neem rechtstreeks contact op met vzw’s die vrijwilligers zoeken.
Samenvatting
Betaald vrijwilligerswerk in de strikte zin bestaat niet in België. Wat wél bestaat, is een correcte kostenvergoeding: forfaitair tot €44,02 per dag en €1.760,83 per jaar in 2026, of reëel op basis van bewijsstukken. Voor sporttrainers, scheidsrechters, nachtoppas en niet-dringend liggend ziekenvervoer geldt een verhoogd jaarplafond van €3.233,91. Combineer forfait en reële vergoeding nooit, behalve voor vervoerskosten tot 2.000 kilometer per jaar. Wie een uitkering ontvangt, meldt vrijwilligerswerk vooraf aan RVA, mutualiteit of OCMW.
Voor vzw-bestuurders is de boodschap simpel: leg de vergoedingsregeling schriftelijk vast, kies één systeem per vrijwilliger per jaar, en hou een net register bij. Zo blijf je in orde en bouw je vertrouwen op met je vrijwilligers.
Ben je op zoek naar een geschikte vzw of vrijwilligerswerk in je buurt? Ontdek het volledige overzicht van vzw’s in België of blader per regio en rubriek op vzwgids.be. Ben je bestuurder van een vzw die zichtbaarder wil worden? Meld je vzw gratis aan en bereik nieuwe vrijwilligers en donateurs.
